Günümüzde şirketler artık yalnızca kâr elde etme amacıyla hareket etmiyor. Aynı zamanda toplumsal, çevresel ve ekonomik etkilerini dengelemek ve gelecek nesillerin ihtiyaçlarına karşılık vermek istiyorlar. Bunun kurumsal olarak gerçekleşmesi de yönetişim prensibinden geçiyor. Peki kurumsal sürdürülebilirlik denince akla ilk gelen kavram olan yönetişim nedir? Hangi unsurları içeriyor? SOCAR Türkiye’de hangi yönetişim uygulamaları benimseniyor? Gelin bu soruların yanıtlarını birlikte inceleyelim.

Yönetişim nedir?

Yönetişimi açıklarken öncelikle ESG yaklaşımının ne olduğuna değinmek gerek. Zira yönetişim bu yaklaşımın alt dallarından biri. ESG , İngilizce’deki environmental (çevresel), social (sosyal) ve governance (yönetişim) kelimelerinin baş harflerinden oluşan, kurumların bu alanlardaki uygulamalarını değerlendiren bir yönetim yaklaşımı.

Environmental yani çevresel yaklaşım, kurumların iklim değişikliği, enerji verimliliği ve atık yönetimi gibi çevresel etkilerini azaltmaya yönelik uygulamalarını değerlendiriyor. Social yani sosyal yaklaşım çalışan hakları, müşteri memnuniyeti ve toplumsal katılım gibi konuları kapsıyor. Bu yazımızın esas konusu olan governance yani yönetişim yaklaşımı ise yönetim, liderlik, şeffaflık ve etik değerler gibi kurumsal yönetişim ile ilgili adımları içeriyor.

Tanım olarak yönetişim, bir organizasyonun veya şirketin nasıl yönetildiğini belirleyen kurallar, uygulamalar ve süreçler bütünüdür. Bu yöntemle şirketin daha iyi yönetilmesi ve paydaşların güveninin kazanılması için uygun ortamın ve kültürün oluşturulması amaçlanır. Kurumsal sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak ve toplumsal beklentileri yerine getirmek için kullanılabilir. Şirketin hem iç süreçlerinin hem de çalışanlarla, tedarikçilerle ve toplumla olan etkileşiminin düzenlenmesine yarar. Doğru şekilde uygulandığında yöneticilerin, paydaşların ve çalışanların çıkarlarının birbirleriyle uyumlu hale gelmesine yardımcı olur. Ayrıca şirketlerin yönetim ve liderlik yapısını inceleyerek sürdürülebilirlik ve toplumsal sorumluluk taahhütlerini denetler.

Yönetişim ile yönetim kavramlarını birbirine karıştırmamak gerek. Yönetim süreçlerinde şirket içindeki görev dağılımı ve iş akışı düzenlenir ve takip edilir. Ancak yönetişim çok daha geniş bir perspektife sahiptir. Şirketin genel olarak nasıl yönetildiği, nasıl kararlar aldığı ve alınan kararları nasıl denetlediğiyle ilgilenir. Organizasyonun amaçlarını ve değerlerini yansıtacak bir liderlik yapısının oluşturulması da yönetişimin temel konularından biridir. Aynı zamanda şirketin iç ve dış paydaşlarına hesap verebilirliğini ve şeffaflığını inceler.

Yönetişim unsurları neler?

Yönetişimin başarısı, unsurlarının etkili şekilde ele alınıp uygulanmasından geçiyor. İşte yönetişimin unsurları:

Şeffaflık ve hesap verebilirlik

Şirketlerin faaliyetlerini, kaynak kullanımlarını ve kararlarını şeffaf bir şekilde kamuoyu ile paylaşması önemlidir. Zira sürdürülebilirlik çalışmalarının devamlılığı ve toplumsal beklentilerin karşılanması, kurumsal yönetişimin temel unsurlarından biri. Şirketin faaliyetlerinin sonucunda hesap verebilir oluşu da çevreye ve topluma karşı sorumluluklarının bilincinde olduğunu gösterir. SOCAR Türkiye olarak biz de yürüttüğümüz sürdürülebilirlik çalışmalarını, her yıl web sitemizde yayımladığımız sürdürülebilirlik raporunda duyuruyoruz. SOCAR Türkiye Sürdürülebilirlik Raporu’nu incelemek için buraya tıklayabilirsiniz.

Katılımcılık

Paydaşların, şirketin yönetim süreçlerine etkili şekilde katılmasını amaçlayan bir unsurdur. Faaliyetlerin planlanması ve gerçekleştirilmesinde yatırımcıların, çalışanların ve tedarikçilerin katılımı ve desteği, uzun vadeli başarı için büyük önem taşır. Bu katılımın sağlanmasıyla süreçler, ortak hedeflere yönelik olarak işletilebilir ve yönetişim başarısı artırılabilir.

Eşitlik ve çeşitlilik

Şirket içinde farklı bakış açılarına, becerilere ve deneyimlere sahip çalışanların yer alması daha yaratıcı ve etik kararlar alınmasını sağlayabilir. Ayrıca cinsiyet, ırk ve kültürel çeşitlilik gibi farklılıkların bir arada olması da şirketler için başarılı bir yönetişimi mümkün kılar.

“Şirket içinde farklı bakış açılarına, becerilere ve deneyimlere sahip çalışanların yer alması daha yaratıcı ve etik kararlar alınmasını sağlayabilir.”

Risk yönetimi

Yönetişim, şirketlerin riskleri öngörmelerine ve yönetmelerine yardımcı olur. Bu, finansal risklerden çevresel risklere kadar her türlü riski içerir. Etkili bir yönetişim ile şirketler, riskleri tanımlayıp değerlendirerek bu risklere karşı stratejiler geliştirebilirler.

Uzun vadeli stratejiler

İyi bir yönetişim için şirketlerin hem kısa hem de uzun vadeli hedeflere odaklanması gerekir. Bu da şirketlerin sürdürülebilirlik ve toplumsal etki açısından daha iyi sonuçlar elde etmesine yardımcı olur.

SOCAR Türkiye olarak biz de kurumsal yönetişim adımlarını başarıyla uygulayarak sektöre öncülük ediyoruz. Değer yaratan kurumların ödüllendirildiği World Finance Corporate Governance Awards’da Türkiye’nin en iyi kurumsal yönetişim uygulamalarına sahip şirket ödülüne layık görüldük. World Finance 2023 Ödülleri’nde şeffaflık ve hesap verilebilirliği önemseyen, dünyaya ve topluma karşı sorumluluklarının farkında olan en çeşitli yönetişim modellerine sahip şirketler değerlendiriliyor.

Kurumsal Yönetim ve Sürdürülebilirlik Komitemiz, kurumsal yönetişim politikaları ve uygulamalarının gerçekleşmesini denetleyerek şirketin sürdürülebilirlik performansını artırmayı amaçlıyor. Ayrıca yönetim kurulu düzeyinde sürdürülebilirlik çalışmalarını takip ederek uygun yönetişimin sağlanmasına katkı sunuyor.

Risk yönetimi çalışmalarımız kapsamında hayata geçirdiğimiz Çevresel, Sosyal ve Yönetişim Risk Kayıt Listesi ile sürdürülebilirlik risklerini inceliyoruz. Kurumsal risk yönetimi faaliyetlerinin sistematik olarak yönetilebilmesi için şirket risklerini İSG-Ç riskleri, uyum riskleri, itibar riskleri, operasyonel riskler, finansal riskler ve stratejik riskler olmak üzere 6 ana kategoride ele alıyor ve bunlar için yönetişimi mekanizmaları oluşturuyoruz.

SOCAR Türkiye olarak tüm faaliyetlerimizde çevreye ve topluma karşı sorumluluklarımızın bilinciyle hareket ediyoruz. Bugünün enerjisiyle daha güzel yarınlar için çalışıyoruz.