Değişen Enerji Dengeleri ve Arz Güvenliği Küresel enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar, özellikl...
Değişen Dünyada Çeşitliliğin Stratejik Gücü 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü, yalnızca bi...
Faaliyet Alanları Rafineri & Petrokimya İş Birimi Doğal Gaz İş Birimi Ortaklıklar Diğer Alanlar Petkim STAR Rafineri SOCAR Depolama SOCAR Ticaret SOCAR Türkiye Ar-Ge Petkim RES SOCAR Enerji Ticaret SOCAR Enerji İÇAN TANAP TFS Akaryakıt BOS Enerji SOCAR Broker SOCAR Fiber SOCAR Terminal SOCAR Gemi Acenteliği ÖNE ÇIKANLAR Poliüretandan polietilene: Biyolojik kaynakla... Sürdürülebilir bir geleceğin inşası günümüzde toplumların refahını ve insan sağlığını güvence altına almak a&... Ham Petrol Nedir, Nasıl İşlenir? “Yerküre içerisinde organik materyalin başkalaşımı ile oluşmuş ve gözenekli kayaçlar içerisinde dep... Maliyeti düşük, verimli ve sürdürülebilir: Na... Amerikalı fizikçi Richard Feynman’ın 1959 yılında yaptığı “Altta Çok Yer Var” başlıklı konuşmasında ilk kez ortaya attığı “nanoteknoloji”, günüm... Elektroliz nedir? Hidrojen Üretiminde Kullanı... Sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve enerji sektöründeki hızlı dönüşüm çabaları, hidrojenin merkezi rolünü gün yüzüne çıkarıyor. Bu temiz ve çok... ERP Dönüşümünün Enerji Sektöründeki Öncüsü: P... Teknolojik gelişmeler, günümüzde işletmeler için önemli avantajlar sağlıyor. Dijital dönüşümün getirilerini süreçlerine entegre edebilen şirketl... Petrokimya Sektörünün Ham Maddeleri Hakkında ... SOCAR Türkiye Rafineri Petrokimya İş Birimi Pazarlama Müdürü Dr. Mevlüt Çetinkaya sizin için yazd... Enerjinin Dev Potansiyeli: Blok Zincir Nedir?... Blok zincir teknolojisinin birçok sektörde olduğu gibi enerji sektöründe de giderek popülerleşeceği öngör&u... Yapay Zekâ Enerji Şirketlerine Nasıl Yön Veri... Dijital dönüşümle hayatımıza giren kavramlardan biri de şüphesiz yapay zekâ ve makine öğrenimi. Çarpıcı bi... Yapay Zekâ Enerji Şirketlerine Nasıl Yön Veri... Dijital dönüşümle hayatımıza giren kavramlardan biri de şüphesiz yapay zekâ ve makine öğrenimi. Çarpıcı bi... Sürdürülebilirlik Genel Bakış Sürdürülebilirlik Yaklaşımımız Performans Takibi Önceliklerimiz İnsan ve Toplum Güvenli İşYeri İklim ve Çevre Ar-Ge ve İnovasyon ÖNE ÇIKANLAR Kesintisiz Üretim, Güçlü Tedarik: Jet Yakıtın... Değişen Enerji Dengeleri ve Arz Güvenliği Küresel enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar, özellikl... Enerjimiz Çeşitlilik, Gücümüz Eşitlik Değişen Dünyada Çeşitliliğin Stratejik Gücü 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü, yalnızca bi... ESG Uyumlu Yönetişim: Şeffaflık, Veri Yönetim... Blog Düşük Karbon Emisyonu Eğer düşük karbon modunu seçerseniz, web sitemizi ziyaret ederken ekranınızın enerji tüketimini ve karbon emisyonlarını azaltabilirsiniz. Bu mod, web sitesinin karanlık arayüzünü etkinleştirerek ekran ışığını minimuma indirir ve enerji tüketiminizi düşürür. Düşük Karbon Emisyonu Eğer düşük karbon modunu seçerseniz, web sitemizi ziyaret ederken ekranınızın enerji tüketimini ve karbon emisyonlarını azaltabilirsiniz. Bu mod, web sitesinin karanlık arayüzünü etkinleştirerek ekran ışığını minimuma indirir ve enerji tüketiminizi düşürür. Kurumsal Bir Bakışta SOCAR Türkiye SOCAR Global Tarihçe Yönetim Etik Değerler & Politikalar Raporlar İSG-Ç Faaliyet Alanları Rafineri & Petrokimya İş Birimi Genel Bakış Petkim STAR Rafineri SOCAR Türkiye Ar-Ge SOCAR Depolama SOCAR Ticaret Petkim RES Doğal Gaz İş Birimi SOCAR Enerji İÇAN Genel Bakış SOCAR Enerji Ticaret Ortaklılar Tanap TFS Akaryakıt BOS Enerji Diğer Alanlar Genel Bakış SOCAR Gemi Acenteliği SOCAR Fiber SOCAR Broker SOCAR Terminal Sürdürülebilirlik Genel Bakış Sürdürülebilirlik Yaklaşımımız Performans Tabiki Önceliklerimiz İnsan ve Toplum Güvenli İşyeri İklim ve Çevre Ar-Ge ve İnovasyon Blog Kariyer Enerjimiz Bir Basın Bültenleri Galeri İletişim EN Ana Sayfa Kurumsal Azerbaycan Petrol ve Gaz Tarihçesi Azerbaycan Petrol ve Gaz Tarihçesi Eski Zamanlar 1800'ler 1900'ler 2000'ler 1900 Çıkarılan petrolün mutlak hacmi açısından, Bakü petrol endüstrisi dünya üzerinde ilk sırada yer aldı (Yılda 9.1 milyon ton üretim gerçekleştiren ABD’ye kıyasla yılda 11.5 milyon ton üretim yapıldı). 1901 11 milyon ton ham petrol üretimiyle dünya petrol üretiminin % 51.5’i Bakü’de yapıldı. Petrol üretimi alanında, dünyada petrolün ilk bulunduğu yer olan Azerbaycan’a büyük yatırımlar akmaya başladı. Eski petrol geleneklerine sahip Bakü şehri; sondaj, petrol çıkarma ve imalatı alanında en yeni teknolojilerin geliştirildiği ve uygulandığı bir merkez haline geldi. 1904 Kasım ayında, Emanuel Nobel (1859 - 1932) Ödülü Bakü’de başlatıldı. 1905 Kompresör uygulama yöntemi, dünya üzerinde ilk defa Balakhani’de uygulandı. 1911 Bakü’nün Surakhani petrol yataklarında döner sondaj yöntemi kullanıldı. 1914 Profesör M. M. Tikhvinski tarafından sıkılaştırılmış gaz kullanılarak petrol çıkarma işlemine yönelik yeni bir yöntem geliştirildi. İlk defa Nobel Brothers tarafından Bakü yataklarının birinde uygulanan bu yöntem, ABD’de 1924 yılında kullanılmaya başladı. 1916 Gazın kaldırma kuvvetinden yararlanılan sistemin test işlemleri, Ramana petrol yataklarında başlatıldı. 1920 Petrol endüstrisinin tüm branşları için mühendis yetiştiren Avrupa ve Asya’nın ilk yüksek öğretim tesisi Azerbaycan Politeknik Enstitüsü (şimdiki Azerbaycan Devlet Petrol Akademisi) 13 Kasım’da kuruldu. Petrol üretiminin ikinci dönemi, 1920 yılında Azerbaycan’da petrol sanayisinin millileştirilmesinden sonra başladı. 1949 yılında açık denizde ‘Neft Daşları’ yatağının arama çalışmalarının genişletilmesiyle birlikte Azerbaycan’da yeni petrol yatakları (Gala, Buzovna-Maştağa) kullanıma sokuldu ve petrol üretimi 1941’de 23,6 milyon tona ulaştı. Bu dönemde Bakü petrol üretimi o dönemdeki Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin üretiminin %76’sını oluşturdu. 1921 Azerbaycan Petrol Endüstrisi (Azerbaijan Oil Industry) dergisi yayımlanmaya başladı. 1924 Bibiheybet Körfezi’nde dünyanın tahta kazıklar üzerine kurulan ilk kuyusu (N 71 Kuyusu) offshore endüstriyel petrol üretimine başladı. Dünyada 600 metrelik derinliğe sahip ilk petrol kuyusu, Matvey Kapelyushnikov tarafından icat edilen turbo sondaj ekipmanı ile Surakhani’de açıldı. 1928 Gaz örtüsü içine su ve hava verilmesine dayalı olan tekrarlı kuyu operasyonu yöntemi, Balakhani yataklarında uygulandı. 1930 Bakü’de Vladimir Shukhov, Matvey Kapelyushnikov ve Fatullabey Rustambayov, süreçleri hızlandıran ve dünya petrol tarihine Sovyet parçalaması olarak geçen bir parçalama ünitesi icat etti. Elektronik kayıt oluşturma ve sondajdaki eğimin hesaplanması amacıyla geliştirilen sondaj eğimi hesaplama cihazları Bakü'de ilk kez kullanıldı. 1934 Pirallahi Adası'nda ilk defa eğimli bir kuyu açıldı. 1941 Dünya üzerinde ilk defa, sektörün önemli petrolcülerinden Aga Nematulla tarafından icat edilen türbin yönteminin uygulanması ile Bayil’de 2.000 metre derinliğinde eğimli bir kuyu açılarak işletilmeye başladı. Tüm Sovyet petrolünün %71.4'ü Azerbaycan tarafından üretildi. Bu, Bakü petrol endüstrisinin II. Dünya Savaşı’nda müttefiklerin elde ettiği zafere önemli bir katkı olarak değerlendirildi. 1941 yılından beri Azerbaycan’da (2006 yılı hariç) maksimum miktarda -23,5 milyon ton- petrol üretiliyor. Bu miktar tüm eski Sovyetler Birliği’ndeki üretimin %71.4’ünü oluşturuyor. Bu yüksek üretim Sovyetler Birliği’nin İkinci Dünya Savaşı’ndaki zaferini garantiledi, ülke ekonomisine dair birçok sorunun çözümünde petrolün rolünü daha da artırdı. 1943 Sismik veriler ve uygulamalı araştırma sonuçları kullanılarak kıyı sismik araştırma yöntemi geliştirildi. 1949 Açık deniz koşullarına yönelik hidroteknik ekipmanların tasarlanmasına başlanması amacıyla, dünyanın ilk petrol ve gazla ilgili bilimsel araştırma ve tasarım enstitüsü Denizneftqazlayihe Bakü’de açıldı. 1950 Deniz petrol sanayisinin gelişimine öncülük eden Azerbaycan 1969 yılına dek deniz jeolojik arama çalışmalarını hızlandırdı, birçok petrol ve doğal gaz yatağını kullanıma soktu, denizde sondaj ve arama faaliyetleri, hidroteknik petrol tesislerinin inşa teknolojisi ve denizde petrol üretiminin altyapısını geliştirdi. Aynı dönemde karada da birçok önemli yatak bulunup kullanıma sunuldu. Dünyada ilk kez açık denizde direkler üzerine deniz madeni Azerbaycan’da inşa edildi. Bilimsel ve mühendislik çözümleri sayesinde metal tasarrufu ve yüksek verimlilik ile petrol üretimi maliyetleri düşürüldü. 1951 Karmaşık yapılı hidroteknik teçhizatlar ilk defa açık denizde kuruldu. 1960 1960’lı yılların sonunda sekiz yeni petrol ve doğal gaz yatağı bulundu ve Azerbaycan’da petrol kaynakları iki katına, doğal gaz kaynakları ise üç katına çıkartıldı. 1970 Aynı dönemde karada da birçok önemli yatak bulunup kullanıma sokuldu. (Kara yatakları, Kürovdag, Mişovdag, Kürsenge, Garabağlı, Galmaz, Garadağ vs.) 1970’te ise Hazardenizneft Üretim Birliği (İB) tesis edildi. Bu tarihe kadar Hazar Denizi’ndeki teknik olanaklar denizde 40 metre derinliğe kadar çalışmaya imkân tanıyordu ve o dönemde, Hazar’ın Azerbaycan kıyılarında 40 metre derinlikteki alanlarda tüm petrol ve doğal gaz yatakları tespit edildi. Denizde petrol ve doğal gaz üretiminin artırılması daha büyük derinliklerdeki petrol ve doğal gaz yataklarına bağlıydı. 1971 Tüm Azerbaycan halkının ulusal lideri olan Haydar Aliyev’in girişimleriyle; “Shelf-2”, “Shelf-3”, “Shelf-4” ve “Shelf-5 sondaj kulelerinin yanı sıra “Suleyman Vezirov” ve “Israfil Huseynov” gibi boru döşeme gemileri, 2.500 tonluk kaldırma kapasitesine sahip olan “Azerbaijan” vinç gemisi, jeofizik keşif gemileri ve sondaj kulelerinin faaliyetini desteklemek amacıyla kullanılan diğer teknik imkânlar ülkeye getirildi. Bir milyarıncı ton petrol 28 Mart’ta Azerbaycan’da üretildi. 1975 Petrol ve doğal gazın toplam miktarı 27,1 milyon tona ulaştı. 1977 Dünyada ilk defa, Profesör Bahadır Zeynalov tarafından, yağlı naftenik hidrokarbonların doğrudan oksitlenmesi yoluyla sentetik naftenik asitler elde edecek bir işlem üzerinde çalışıldı. 1980 1970-80 yılları arasında Azerbaycan’a operasyonlarda kullanılmak üzere 75 çeşit, 400 adetten fazla, çok ağır yük kaldırabilen vinç gemileri, bot çekme gemileri, yolcu gemileri getirildi. Hazar’da 2500 ton gücünde Azerbaycan adını taşıyan vinç gemisi çalışmaya başladı. Ayrıca, önceleri denizde 70 metreye kadar jeolojik arama faaliyetlerini sürdürmek için «Hazar» tipli sondaj aygıtlarının, sonraları ise denizin 200 metre derinliğinde çalışmaya imkân veren «Şelf» tipli yarı dalma sondaj aygıtlarının alınması ile denizin daha derin alanlarında zengin petrol ve doğal gaz yataklarının aranmasına imkân verildi. 1980’li yıllarda yüzen sondaj tesislerinin sayısı ise 11’e ulaştı. 1970’li yılların sonu 1980’li yılların başlarında, Azerbaycan petrolünün bugünkü asıl bölümünü oluşturan, denizin 80 ila 350 metre derinliğinde bulunan ve bugün adları dünyaca ünlü Azeri, Çırag, Kepez ve halihazırda SOCAR petrolünün yüzde 60’ından fazlasını veren Güneşli yatakları bulundu. 1984 Deep Water Jackets Tesisi (şu an Haydar Aliyev'in adı verilen Bakü Deep Water Jackets Tesisi) Bakü’de inşa edilerek açıldı. 1985 “Çırak” yatağı keşfedildi. 1991 Azerbaycan Cumhuriyeti’nin bağımsızlığının ilanı 1992 13 Eylül 1992 tarihli Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında, eski Petrol ve Gaz Bakanlığı’nın tüm altyapısı dahil olmak üzere petrol ve gaz endüstrisinde yer alan tüm üretim birimleri, işletmeler ve bilimsel araştırma kuruluşları Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi adı altında tek bir yapıda birleştirildi. Azerbaycan’ın kaynaklarını en mükemmel şekilde yönetmek ve bu kaynaklarla değer sunmak üzere Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi SOCAR kuruldu. 1994 Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi ile dünya üzerindeki 8 ülkeyi temsil eden büyük çaplı 11 petrol şirketi, 20 Eylül’de Bakü’de bulunan Gülistan Sarayı’nda Azeri ve Çırak yatakları ile Hazar Denizi’nin Azerbaycan tarafındaki Güneşli yatağının derin su kısmına ilişkin Ortak Geliştirme ve Üretim Paylaşım Anlaşması imzaladı. Milli Meclis tarafından 2 Aralık’ta onaylanan bu anlaşma, 12 Aralık’ta yürürlüğe girdi. Asrın Anlaşması ilerleyen yıllarda 19 ülkeden 41 petrol şirketinin katılımıyla 32 anlaşma daha imzalanmasını sağladı. 1996 BP, Statoil, LUKAgip, Elf Aquitaine (Fransa) (şimdiki TOTAL), OIEC (İran) (şimdiki NICO), TPAO ve SOCAR tarafından Şahdeniz gaz-kondensat yatağına ilişkin olarak 4 Haziran’da Bakü’de Ortak Geliştirme Anlaşması imzalandı. 1997 Bakü-Novorossisk Kuzey Boru Hattı hizmete açıldı. 1999 Bakü-Supsa Batı Boru Hattı hizmete açıldı. Çerez Politikası Sizlere daha iyi hizmet verebilmemiz için sitemizde yasal düzenlemelere uygun çerezler kullanılmaktadır. Kişisel Verilerin Korunması, Gizlilik ve Çerez (Cookie) Politikası hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Çerez Ayarlarını Yönet Çerez Politikası Reddet Kabul Et
Sürdürülebilir bir geleceğin inşası günümüzde toplumların refahını ve insan sağlığını güvence altına almak a&...
“Yerküre içerisinde organik materyalin başkalaşımı ile oluşmuş ve gözenekli kayaçlar içerisinde dep...
Amerikalı fizikçi Richard Feynman’ın 1959 yılında yaptığı “Altta Çok Yer Var” başlıklı konuşmasında ilk kez ortaya attığı “nanoteknoloji”, günüm...
Sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve enerji sektöründeki hızlı dönüşüm çabaları, hidrojenin merkezi rolünü gün yüzüne çıkarıyor. Bu temiz ve çok...
Teknolojik gelişmeler, günümüzde işletmeler için önemli avantajlar sağlıyor. Dijital dönüşümün getirilerini süreçlerine entegre edebilen şirketl...
SOCAR Türkiye Rafineri Petrokimya İş Birimi Pazarlama Müdürü Dr. Mevlüt Çetinkaya sizin için yazd...
Blok zincir teknolojisinin birçok sektörde olduğu gibi enerji sektöründe de giderek popülerleşeceği öngör&u...
Dijital dönüşümle hayatımıza giren kavramlardan biri de şüphesiz yapay zekâ ve makine öğrenimi. Çarpıcı bi...
Blog Düşük Karbon Emisyonu Eğer düşük karbon modunu seçerseniz, web sitemizi ziyaret ederken ekranınızın enerji tüketimini ve karbon emisyonlarını azaltabilirsiniz. Bu mod, web sitesinin karanlık arayüzünü etkinleştirerek ekran ışığını minimuma indirir ve enerji tüketiminizi düşürür.
Eğer düşük karbon modunu seçerseniz, web sitemizi ziyaret ederken ekranınızın enerji tüketimini ve karbon emisyonlarını azaltabilirsiniz. Bu mod, web sitesinin karanlık arayüzünü etkinleştirerek ekran ışığını minimuma indirir ve enerji tüketiminizi düşürür.
Çıkarılan petrolün mutlak hacmi açısından, Bakü petrol endüstrisi dünya üzerinde ilk sırada yer aldı (Yılda 9.1 milyon ton üretim gerçekleştiren ABD’ye kıyasla yılda 11.5 milyon ton üretim yapıldı).
11 milyon ton ham petrol üretimiyle dünya petrol üretiminin % 51.5’i Bakü’de yapıldı. Petrol üretimi alanında, dünyada petrolün ilk bulunduğu yer olan Azerbaycan’a büyük yatırımlar akmaya başladı. Eski petrol geleneklerine sahip Bakü şehri; sondaj, petrol çıkarma ve imalatı alanında en yeni teknolojilerin geliştirildiği ve uygulandığı bir merkez haline geldi.
Kasım ayında, Emanuel Nobel (1859 - 1932) Ödülü Bakü’de başlatıldı.
Kompresör uygulama yöntemi, dünya üzerinde ilk defa Balakhani’de uygulandı.
Bakü’nün Surakhani petrol yataklarında döner sondaj yöntemi kullanıldı.
Profesör M. M. Tikhvinski tarafından sıkılaştırılmış gaz kullanılarak petrol çıkarma işlemine yönelik yeni bir yöntem geliştirildi. İlk defa Nobel Brothers tarafından Bakü yataklarının birinde uygulanan bu yöntem, ABD’de 1924 yılında kullanılmaya başladı.
Gazın kaldırma kuvvetinden yararlanılan sistemin test işlemleri, Ramana petrol yataklarında başlatıldı.
Petrol endüstrisinin tüm branşları için mühendis yetiştiren Avrupa ve Asya’nın ilk yüksek öğretim tesisi Azerbaycan Politeknik Enstitüsü (şimdiki Azerbaycan Devlet Petrol Akademisi) 13 Kasım’da kuruldu. Petrol üretiminin ikinci dönemi, 1920 yılında Azerbaycan’da petrol sanayisinin millileştirilmesinden sonra başladı. 1949 yılında açık denizde ‘Neft Daşları’ yatağının arama çalışmalarının genişletilmesiyle birlikte Azerbaycan’da yeni petrol yatakları (Gala, Buzovna-Maştağa) kullanıma sokuldu ve petrol üretimi 1941’de 23,6 milyon tona ulaştı. Bu dönemde Bakü petrol üretimi o dönemdeki Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin üretiminin %76’sını oluşturdu.
Azerbaycan Petrol Endüstrisi (Azerbaijan Oil Industry) dergisi yayımlanmaya başladı.
Bibiheybet Körfezi’nde dünyanın tahta kazıklar üzerine kurulan ilk kuyusu (N 71 Kuyusu) offshore endüstriyel petrol üretimine başladı. Dünyada 600 metrelik derinliğe sahip ilk petrol kuyusu, Matvey Kapelyushnikov tarafından icat edilen turbo sondaj ekipmanı ile Surakhani’de açıldı.
Gaz örtüsü içine su ve hava verilmesine dayalı olan tekrarlı kuyu operasyonu yöntemi, Balakhani yataklarında uygulandı.
Bakü’de Vladimir Shukhov, Matvey Kapelyushnikov ve Fatullabey Rustambayov, süreçleri hızlandıran ve dünya petrol tarihine Sovyet parçalaması olarak geçen bir parçalama ünitesi icat etti. Elektronik kayıt oluşturma ve sondajdaki eğimin hesaplanması amacıyla geliştirilen sondaj eğimi hesaplama cihazları Bakü'de ilk kez kullanıldı.
Pirallahi Adası'nda ilk defa eğimli bir kuyu açıldı.
Dünya üzerinde ilk defa, sektörün önemli petrolcülerinden Aga Nematulla tarafından icat edilen türbin yönteminin uygulanması ile Bayil’de 2.000 metre derinliğinde eğimli bir kuyu açılarak işletilmeye başladı. Tüm Sovyet petrolünün %71.4'ü Azerbaycan tarafından üretildi. Bu, Bakü petrol endüstrisinin II. Dünya Savaşı’nda müttefiklerin elde ettiği zafere önemli bir katkı olarak değerlendirildi. 1941 yılından beri Azerbaycan’da (2006 yılı hariç) maksimum miktarda -23,5 milyon ton- petrol üretiliyor. Bu miktar tüm eski Sovyetler Birliği’ndeki üretimin %71.4’ünü oluşturuyor. Bu yüksek üretim Sovyetler Birliği’nin İkinci Dünya Savaşı’ndaki zaferini garantiledi, ülke ekonomisine dair birçok sorunun çözümünde petrolün rolünü daha da artırdı.
Sismik veriler ve uygulamalı araştırma sonuçları kullanılarak kıyı sismik araştırma yöntemi geliştirildi.
Açık deniz koşullarına yönelik hidroteknik ekipmanların tasarlanmasına başlanması amacıyla, dünyanın ilk petrol ve gazla ilgili bilimsel araştırma ve tasarım enstitüsü Denizneftqazlayihe Bakü’de açıldı.
Deniz petrol sanayisinin gelişimine öncülük eden Azerbaycan 1969 yılına dek deniz jeolojik arama çalışmalarını hızlandırdı, birçok petrol ve doğal gaz yatağını kullanıma soktu, denizde sondaj ve arama faaliyetleri, hidroteknik petrol tesislerinin inşa teknolojisi ve denizde petrol üretiminin altyapısını geliştirdi. Aynı dönemde karada da birçok önemli yatak bulunup kullanıma sunuldu. Dünyada ilk kez açık denizde direkler üzerine deniz madeni Azerbaycan’da inşa edildi. Bilimsel ve mühendislik çözümleri sayesinde metal tasarrufu ve yüksek verimlilik ile petrol üretimi maliyetleri düşürüldü.
Karmaşık yapılı hidroteknik teçhizatlar ilk defa açık denizde kuruldu.
1960’lı yılların sonunda sekiz yeni petrol ve doğal gaz yatağı bulundu ve Azerbaycan’da petrol kaynakları iki katına, doğal gaz kaynakları ise üç katına çıkartıldı.
Aynı dönemde karada da birçok önemli yatak bulunup kullanıma sokuldu. (Kara yatakları, Kürovdag, Mişovdag, Kürsenge, Garabağlı, Galmaz, Garadağ vs.) 1970’te ise Hazardenizneft Üretim Birliği (İB) tesis edildi. Bu tarihe kadar Hazar Denizi’ndeki teknik olanaklar denizde 40 metre derinliğe kadar çalışmaya imkân tanıyordu ve o dönemde, Hazar’ın Azerbaycan kıyılarında 40 metre derinlikteki alanlarda tüm petrol ve doğal gaz yatakları tespit edildi. Denizde petrol ve doğal gaz üretiminin artırılması daha büyük derinliklerdeki petrol ve doğal gaz yataklarına bağlıydı.
Tüm Azerbaycan halkının ulusal lideri olan Haydar Aliyev’in girişimleriyle; “Shelf-2”, “Shelf-3”, “Shelf-4” ve “Shelf-5 sondaj kulelerinin yanı sıra “Suleyman Vezirov” ve “Israfil Huseynov” gibi boru döşeme gemileri, 2.500 tonluk kaldırma kapasitesine sahip olan “Azerbaijan” vinç gemisi, jeofizik keşif gemileri ve sondaj kulelerinin faaliyetini desteklemek amacıyla kullanılan diğer teknik imkânlar ülkeye getirildi. Bir milyarıncı ton petrol 28 Mart’ta Azerbaycan’da üretildi.
Petrol ve doğal gazın toplam miktarı 27,1 milyon tona ulaştı.
Dünyada ilk defa, Profesör Bahadır Zeynalov tarafından, yağlı naftenik hidrokarbonların doğrudan oksitlenmesi yoluyla sentetik naftenik asitler elde edecek bir işlem üzerinde çalışıldı.
1970-80 yılları arasında Azerbaycan’a operasyonlarda kullanılmak üzere 75 çeşit, 400 adetten fazla, çok ağır yük kaldırabilen vinç gemileri, bot çekme gemileri, yolcu gemileri getirildi. Hazar’da 2500 ton gücünde Azerbaycan adını taşıyan vinç gemisi çalışmaya başladı. Ayrıca, önceleri denizde 70 metreye kadar jeolojik arama faaliyetlerini sürdürmek için «Hazar» tipli sondaj aygıtlarının, sonraları ise denizin 200 metre derinliğinde çalışmaya imkân veren «Şelf» tipli yarı dalma sondaj aygıtlarının alınması ile denizin daha derin alanlarında zengin petrol ve doğal gaz yataklarının aranmasına imkân verildi. 1980’li yıllarda yüzen sondaj tesislerinin sayısı ise 11’e ulaştı. 1970’li yılların sonu 1980’li yılların başlarında, Azerbaycan petrolünün bugünkü asıl bölümünü oluşturan, denizin 80 ila 350 metre derinliğinde bulunan ve bugün adları dünyaca ünlü Azeri, Çırag, Kepez ve halihazırda SOCAR petrolünün yüzde 60’ından fazlasını veren Güneşli yatakları bulundu.
Deep Water Jackets Tesisi (şu an Haydar Aliyev'in adı verilen Bakü Deep Water Jackets Tesisi) Bakü’de inşa edilerek açıldı.
“Çırak” yatağı keşfedildi.
Azerbaycan Cumhuriyeti’nin bağımsızlığının ilanı
13 Eylül 1992 tarihli Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında, eski Petrol ve Gaz Bakanlığı’nın tüm altyapısı dahil olmak üzere petrol ve gaz endüstrisinde yer alan tüm üretim birimleri, işletmeler ve bilimsel araştırma kuruluşları Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi adı altında tek bir yapıda birleştirildi. Azerbaycan’ın kaynaklarını en mükemmel şekilde yönetmek ve bu kaynaklarla değer sunmak üzere Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi SOCAR kuruldu.
Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi ile dünya üzerindeki 8 ülkeyi temsil eden büyük çaplı 11 petrol şirketi, 20 Eylül’de Bakü’de bulunan Gülistan Sarayı’nda Azeri ve Çırak yatakları ile Hazar Denizi’nin Azerbaycan tarafındaki Güneşli yatağının derin su kısmına ilişkin Ortak Geliştirme ve Üretim Paylaşım Anlaşması imzaladı. Milli Meclis tarafından 2 Aralık’ta onaylanan bu anlaşma, 12 Aralık’ta yürürlüğe girdi. Asrın Anlaşması ilerleyen yıllarda 19 ülkeden 41 petrol şirketinin katılımıyla 32 anlaşma daha imzalanmasını sağladı.
BP, Statoil, LUKAgip, Elf Aquitaine (Fransa) (şimdiki TOTAL), OIEC (İran) (şimdiki NICO), TPAO ve SOCAR tarafından Şahdeniz gaz-kondensat yatağına ilişkin olarak 4 Haziran’da Bakü’de Ortak Geliştirme Anlaşması imzalandı.
Bakü-Novorossisk Kuzey Boru Hattı hizmete açıldı.
Bakü-Supsa Batı Boru Hattı hizmete açıldı.
Sizlere daha iyi hizmet verebilmemiz için sitemizde yasal düzenlemelere uygun çerezler kullanılmaktadır. Kişisel Verilerin Korunması, Gizlilik ve Çerez (Cookie) Politikası hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.